Koralowce SPS i LPS: czym się różnią i które wybrać na start

Koralowce SPS i LPS trafiają do tego samego zbiornika rafowego, ale wybaczają zupełnie inne błędy. Skrót SPS oznacza koralowce twarde o drobnych polipach, LPS to gatunki o polipach dużych i mięsistych. Różnica dotyczy nie tylko wyglądu. Zmienia zapotrzebowanie na światło, tolerancję wahań chemii wody i tempo, w jakim koralowiec reaguje na pomyłkę opiekuna. Ta reakcja bywa liczona w godzinach. Poniżej porównuję obie grupy pod kątem wymagań i opisuję, gdzie najczęściej ginie pierwsza kolonia w zbiorniku prowadzonym od kilku miesięcy.

Czym różnią się koralowce SPS, LPS i miękkie w hodowli?

Podział na trzy grupy przekłada się wprost na kolejność zakupów. Koralowce miękkie, takie jak sarkofiton, zoantusy czy klawularia, tolerują podwyższone azotany i nierówne oświetlenie. LPS, czyli euphyllia, caulastrea czy acanthastrea, wymagają stabilnej twardości węglanowej i lubią dokarmianie. SPS z rodzajów Acropora, Montipora i Stylophora reagują na wahania najszybciej.

Grupa Światło Przepływ Tolerancja wahań
Miękkie umiarkowane średni wysoka
LPS średnie do mocnego średni, rozproszony średnia
SPS mocne silny, turbulentny niska

Ten układ podpowiada trasę dla nowego zbiornika: miękkie w trzecim miesiącu, LPS około szóstego, SPS dopiero wtedy, gdy chemia wody stoi w miejscu przez kilka tygodni.

Jaki PAR i jaki przepływ ustawić pod SPS, a jaki pod LPS?

Natężenie światła mierzy się w jednostce PAR, czyli liczbie mikromoli fotonów na metr kwadratowy na sekundę. Miernik PAR wypożyczony na wieczór mówi więcej niż tabela producenta, bo rozkład zależy od wysokości zawieszenia i układu skały. Zooksantelle w tkance koralowca potrzebują konkretnego zakresu, nie maksimum diody.

Orientacyjne wartości sprawdzające się w domowych zbiornikach:

  • Koralowce miękkie i zoantusy: 60-120 PAR, przepływ łagodny, bez stałego strumienia w jeden punkt.
  • LPS z rodzaju Euphyllia i Caulastrea: 100-180 PAR, ruch wody rozproszony, żeby polipy mogły się rozłożyć.
  • Montipora i Stylophora: 200-300 PAR przy przepływie zmiennym w cyklu kilkuminutowym.
  • Acropora w górnej partii skały: 300-400 PAR, przepływ turbulentny rzędu 30-50 objętości zbiornika na godzinę.
  • Fotoperiod ustawia się na 8-10 godzin z płynnym narastaniem i wygaszaniem. Nagłe włączenie pełnej mocy działa jak oparzenie i po dwóch dniach kończy się blednięciem wierzchołków.

    Jak aklimatyzować szczepkę koralowca po zakupie?

    Szczepka przyjeżdża w wodzie o innym zasoleniu i po kilku godzinach ciemności. Aklimatyzacja kroplowa przez 40-60 minut wyrównuje różnice, a kąpiel w preparacie odrobaczającym eliminuje płazińce i ślimaki żerujące na tkance. Nowy fragment mocuje się klejem cyjanoakrylowym do plastikowego korka, nigdy od razu do skały głównej.

    Pierwsze dwa tygodnie fragment spędza na dnie zbiornika, w cieniu, i dopiero potem wędruje w górę po kilka centymetrów tygodniowo. Nowe kolonie kupuje się zwykle w formie fragów, bo są tańsze i lepiej znoszą transport niż całe kolonie; szczepki koralowców z hodowli akwariowej, dostępne między innymi w sklepie JadwigaMorska.pl, są już przyzwyczajone do sztucznego oświetlenia i stabilnych parametrów, więc adaptują się szybciej niż okazy z odłowu. Przed zakupem trzeba jednak zapytać o wartości PAR i KH w zbiorniku macierzystym, bo to one wyznaczają punkt startowy aklimatyzacji.

    Dlaczego stabilność KH i wapnia decyduje o wzroście?

    Szkielet koralowca twardego powstaje z węglanu wapnia, więc zbiornik z rosnącą kolonią zużywa wapń i wodorowęglany w sposób ciągły. Spadek KH o 1 dKH w ciągu doby jest dla Acropory groźniejszy niż utrzymywanie wartości 7 dKH przez cały miesiąc. Dlatego przy większej obsadzie SPS stosuje się dozowanie metodą Ballinga albo reaktor wapniowy, zamiast ręcznego dolewania preparatów co kilka dni.

    Zakres roboczy to zwykle 7-9 dKH, 400-440 mg/l wapnia i 1300-1400 mg/l magnezu. Magnez pilnuje, żeby wapń i węglany nie wytrącały się przedwcześnie, a bywa pomijany aż do niewyjaśnionego spadku dwóch pozostałych wartości.

    Bielenie, RTN i STN: po czym poznać, że koralowiec ginie?

    Bielenie polega na usunięciu przez koralowca współżyjących z nim glonów jednokomórkowych. Kolonia blednie, szkielet prześwituje przez tkankę, ale polipy nadal reagują na dotyk. Na tym etapie da się jeszcze uratować okaz przez obniżenie mocy lamp i ustabilizowanie temperatury.

    Objawy, które trzeba rozróżniać przy codziennym oglądzie:

  • Bielenie: równomierna utrata koloru przy zachowanej tkance, zwykle po zmianie oświetlenia lub skoku temperatury.
  • STN, czyli powolna martwica: tkanka odchodzi od podstawy ku wierzchołkom przez kilka dni.
  • RTN, czyli martwica gwałtowna: kolonia traci tkankę w ciągu kilkunastu godzin, na dnie zostaje goły szkielet.
  • Recesja punktowa: pojedyncze ogniska w miejscach otarć lub żerowania płazińców.
  • Przy RTN jedyną reakcją bywa odcięcie zdrowej części kolonii i przeniesienie jej do osobnego pojemnika. Ratowanie całości zwykle kończy się utratą również sąsiednich okazów.

    Jak rozmieścić koralowce, żeby nie parzyły sąsiadów?

    Koralowce walczą o miejsce. Euphyllia wypuszcza nocą macki bojowe sięgające 15-20 centymetrów, a zoantusy rozrastają się po skale i duszą wolniej rosnące gatunki. Odstęp planuje się nie na dzisiejszy rozmiar kolonii, tylko na jej wielkość za rok.

    Ile miejsca zostawić między koloniami?

    Między agresywnymi LPS a resztą obsady zostawia się minimum 20 centymetrów wolnej skały. Acropory rosnące po 3-5 centymetrów rocznie w domowym zbiorniku wymagają zapasu przestrzeni w pionie, bo z czasem zacieniają wszystko poniżej. Gatunki miękkie lepiej trzymać w dolnej strefie i w oddzielnym rejonie zbiornika, ponieważ wydzielają substancje hamujące wzrost koralowców twardych.

    Zasada brzmi prosto: zaczynaj od mniejszej liczby okazów, niż podpowiada wolna powierzchnia skały. Zbiornik wypełniony w połowie po roku wygląda dojrzale, a wypełniony od razu po roku wymaga cięcia, przesadzania i sprzedaży nadmiaru. Puste miejsce jest tańsze niż wyciąganie wrośniętej kolonii spomiędzy dwóch innych.

    Dodaj komentarz